Lonca kelimesi ikinci olarak "teşkilatlanmış esnaf" manasına gelir. Bu anlam ilk kullanılışındaki anlamının boyutlarını haylı genişletmiştir.
Nitekim esnafın ustalığına dair bir belgede,bunların kendi esnaf birlikleriyle ilgili düzenlemeleri yapma ve her türlü kararı alıp yürütebilme gibi işlerin halli için söz konusu esnaf birliğinin bütün üyelerinin toplanmasının zor olduğu belirtilerek bu görevi yerine getirmek üzere esnafın ustalık nizamını iyi bilen ve uygulanabilecek yetenekte eski ve tecrübeli ustalarda yirmi iki kişiyi Lonca ustası olarak seçtikleri ifade edilmektedir. Kadı tarafında onaylanan lonca ustası denilen ustalar,esnafın herhangi bir ustasından farklıdır.
Bu farlılık Lonca ustalarının esnaf birliğiyle ilgili her hususu görüşme,karara bağlama ve yürütme yetkilerine sahip olmasından kaynaklanır. Böylece esnaf bu tür fonksiyonların kurumsallaşmasıyla mevcut esnaf birliğini güçlendirerek teşkilatlı faaliyette bulunabilmek yönünde önemli bir adim atmış oluyordu. Belgede,teşkilatlı faaliyette bulunmak ve birliği sürdürebilmek için gerekli fonksiyonların tamamı Lonca kelimesiyle açıklanmaktadır.
Bu anlamda Lonca teriminden hareketle belirtilen fonksiyonları ifa etmeyi üstlenenlerde Lonca ustası olarak tanımlanmıştır. Böylece Lonca terimi, hem esnaf birliğini hem de teşkilatlanmış esnafi ifade eden bir anlam genişliği kazanmış oluyor. Çünkü teşkilatlanmış bir esnaf zümresi için esnaf birlikleri ile ilgili fonksiyonların icra edildiği özel bir yere ihtiyaç yoktu. Başka bir deyişle ancak teşkilatlanmış esnaf birlikleri için Lonca söz konusuydu. Esnafla ilgili olarak Lonca'dan bahseden belgelerin tamamında esnaf birlikleriyle ilgili kaide ve nizamları görmek mümkündür. |
